Tefsir tarihinin kapsamlı bir şekilde yazılması büyük ve acil bir ihtiyaç.
Tefsir tarihi müfessirler üzerinde durur. Bu da, tefsir yazan 'yazar' müfessirleri konu edinmek demektir. Kur'anın tefsiri sadece yazarlar tarafından yapılmaz. Hazreti Ömerin yazdığı bir tefsir yoktur, ama o tefsir de vazgeçilmez bir beliyleyici aktördür.
Bunnla beraber, Hazreti Ömer gibi tefsir yapanların yanında, tefsir yapma işinde olumlu/olumsuz etkisi, katkısı olan aktörler vardır. Onların da hesaba katılması gerekir.
'Kapsamlı' bir çalışmada şunlar olmalı:
- sosyo-kültürel arkeoloji
- kronolojik inceleme
- Kur'an yorumunda bulunan insanların tefsir aktiviteleri de, yaşadıkları ortam içinde bir tefsir yapmak olarak anlaşılmalı
- sadece müfessir olarak bilinen insanların (tefsir yazarlarını) takip edilmesi değil, Kur'anın yorumu adı altında incelenebilecek her türlü olay ve aktörlerin incelenmesi
- Sosyal, ferdi, politik faktörler birlikte değerlendirilmeli, hem farklı disiplinler içinde çalışma yapılırken, multi-disciplinary çalışmalar da yapılmalı.
Yukarıda yazdıklarım modern dönemde dikkate alınan hususlar. Müslüman akademisyenlerin yeni yeni aşmaya çalıştıkları problem, tefsir tarihini, Müslüman toplumların sosyo-kültürel tarihlerinin çok önemli bir parçası olarak ele alamamalarıdır.
Modern dönemde politik teorilerin çok öne çıktığı bir zamanda, herşeye politika perspektifinden bakmak bir dengesizlik oluşturuyorsa, tefsirin tarihini incelerken politik, sosyo-kültürel olayları ihmal etmek te ayrı bir dengesizlik meydana getirmektedir. Her insanda her faktör aynı derecede etkin olmayabilir. İşin ferdi yönleri vardır. İnsanların kendi dindarlık dereceleri farkedebilir. Maddi-manevi pek çok faktör işin içinde olabilir. tek bir alana ait bazı faktörlerin, mesela ekonomik faktörlerin, nasıl işin içine girdiğini göstermek bir uzmanın işi olabilir. Ancak tefsir tarihi hem farklı alan uzmanalarınca çalışılmalı, hem de ilahiyatçılar tarafından multi-disciplinary çalışılabilmeli. Bir dönem Siyer çalışmaları tamamen psikanaliz disiplinin etkisi altına girmişti. Kısa bir dönem de olsa, her şey psikolojinin terminolojisi ile ve psikonojinin ufkunun yettiği kadarıyla açıklanmaya çalışılıyordu. Tefsir faaliyetine katılan her bir yazar/aktör hakkında etkili olan faktörlerin tek bir disiplinin hegemonyasından kurtararak, o şahıslar üzerinde etkili olan faktörlerin tek tek keşfedilmesi de çalışmanın tamamlayıcı bir yönü olarak düşünülebilir.
Comments
Post a Comment